DIETA PLANETARNA jest modelem żywienia, który połączył troskę o zdrowie człowieka z ochroną środowiska naturalnego.
Od 1 września 2026 r. polskie szkoły i przedszkola mają obowiązek serwowania przynajmniej jednego w pełni roślinnego posiłku tygodniowo, opartego głównie na strączkach. W głównych założeniach diety planetarnej jest podwojenie spożycia warzyw, owoców, orzechów i nasion roślin strączkowych (soczewica, fasola, ciecierzyca). Potrawy mają być wzbogacone o kasze, brązowy ryż i pełnoziarniste pieczywo.
Podstawą diety jest zmniejszenie spożycia czerwonego mięsa oraz cukrów dodanych o ponad połowę. Dieta ta nie wymaga całkowitej rezygnacji z produktów odzwierzęcych, ale drastycznie zmniejsza ich udział w tygodniowym jadłospisie.
KORZYŚCI DLA ZDROWIA I PLANETY
Stosowanie tego modelu może znacząco obniżyć ryzyko chorób układu krążenia, nowotworów oraz przedwczesnej śmierci. Wpłynie ono również na zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych i mniejsze zużycie wody co realnie przysłuży się środowisku naturalnemu.
STANDARDY DIETY PLANETARNEJ W ZBIOROWYM ŻYWIENIU
Układ pokarmowy dzieci w wieku przedszkolnym wciąż dojrzewa, a zapotrzebowanie na energię i pełnowartościowe białko oraz wapń i żelazo jest proporcjonalnie wyższe niż u osób dorosłych.
Codzienną bazą diety planetarnej są warzywa i owoce, które powinny pojawiać się w każdym posiłku malucha (minimum 5 porcji dziennie, łącznie ok. 400 g). Produkty zbożowe pełnoziarniste będące głównym elementem posiłków (kasza gryczana, jaglana, płatki owsiane, pieczywo graham) powinny stanowić 3-4 porcje dziennie.
Dziecko powinno również dziennie spożyć dwie porcje nabiału, bo jest to główne źródło wapnia, czyli wypić szklankę mleka/maślanki/jogurtu naturalnego i zjeść plaster sera.
Codziennie do potraw należy dodawać niewielką ilość wysokiej jakości olejów (rzepakowy, z pestek winogron lub oliwę z oliwek) podawanych na zimno do sałaty lub do lekkiego duszenia. W codziennej diecie powinny znaleźć się również orzechy i nasiona, najlepiej w formie zmielonej (2 małe łyżeczki).
Potrawy zawierające białko i produkty odzwierzęce należy podawać dzieciom w rozkładzie tygodniowym wg poniższej tabeli:
|
Produkt |
Orientacyjna ilość |
Praktyczny podział |
|
Nasiona strączkowe |
ok. 2-3 porcje tygodniowo |
minimum jeden w pełni roślinny obiad |
|
Drób (kurczak, indyk) |
ok. 2 porcje tygodniowo |
na przykład dwa obiady z gotowanym |
|
Ryby |
ok. 1-2 porcje tygodniowo |
tłuste ryby morskie |
|
Jaja |
ok. 3-4 sztuki tygodniowo |
jako samodzielne danie |
|
Mięso czerwone |
maksymalnie jedna porcja na 1-2 tygodnie |
ograniczane do minimum |

